Kể từ ngày 1/7/2026, khi Luật Thương mại điện tử cùng các văn bản hướng dẫn thi hành chính thức có hiệu lực, thị trường thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam đã bước vào một giai đoạn mới với những yêu cầu quản lý chặt chẽ và thực chất hơn. Đây không chỉ là sự thay đổi về quy định pháp lý mà còn là bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý, xác lập rõ trách nhiệm của các bên để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và tạo lập môi trường kinh doanh số công bằng.
Ảnh minh họa
Trước áp lực ngày càng lớn từ tình trạng hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và hàng không rõ nguồn gốc, khung pháp lý mới đã bổ sung những quy định mang tính then chốt. Trách nhiệm của các sàn giao dịch TMĐT giờ đây không còn dừng lại ở việc cung cấp hạ tầng kết nối. Theo Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15, các nền tảng phải có trách nhiệm xác minh thông tin người bán, lưu trữ dữ liệu giao dịch và đặc biệt là phải chủ động rà soát, ngăn chặn hành vi vi phạm ngay trong quá trình vận hành.
Điểm mới đáng chú ý là sự mở rộng phạm vi quản lý đối với các loại hình kinh doanh hiện đại như livestream, tiếp thị liên kết và các nền tảng xuyên biên giới. Điều này đảm bảo mọi chủ thể tham gia thị trường, dù là doanh nghiệp trong nước hay nước ngoài, đều phải tuân thủ kỷ cương pháp luật và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ pháp lý tại Việt Nam.
Tại Hội nghị giới thiệu Luật Thương mại điện tử và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP diễn ra sáng 16/7, đại diện Bộ Công Thương nhấn mạnh, mục tiêu cốt lõi là xây dựng môi trường TMĐT minh bạch, an toàn và cạnh tranh lành mạnh. Bà Lê Hoàng Oanh, Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, khẳng định: yêu cầu nâng cao kỷ cương pháp luật phải đi đôi với việc tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo phát triển.
Việc xây dựng niềm tin của người tiêu dùng được xác định là điều kiện tiên quyết để TMĐT phát triển bền vững. Để đạt được điều này, cơ quan quản lý đang thúc đẩy kết nối dữ liệu liên thông giữa các bộ, ngành và các sàn TMĐT, đồng thời khuyến khích ứng dụng các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo (AI),blockchain và dữ liệu lớn (Big Data) để phát hiện sớm các dấu hiệu vi phạm và hỗ trợ truy xuất nguồn gốc hàng hóa.
Có thể nói, cuộc chiến chống gian lận thương mại trên không gian mạng đòi hỏi sự vào cuộc trách nhiệm của tất cả các bên. Doanh nghiệp cần chủ động bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và ứng dụng tem điện tử, mã QR để bảo vệ thương hiệu. Trong khi đó, người tiêu dùng cũng cần thay đổi thói quen, trở thành người mua sắm thông thái bằng cách ưu tiên gian hàng chính hãng và kịp thời phản ánh các dấu hiệu bất thường tới cơ quan chức năng.
Với hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện, TMĐT Việt Nam kỳ vọng sẽ loại bỏ dần tình trạng tài khoản ảo, hàng giả và quảng cáo sai sự thật, mở ra một kỷ nguyên kinh doanh số trách nhiệm và bền vững./.
PV.