Thúc đẩy chuyển đổi mô hình kinh tế, làm mới các động lực cũ gắn với mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Tại hội thảo, các đại biểu nhận định, kinh tế Việt Nam đã duy trì đà tăng trưởng tích cực trong nhiều năm nhưng mô hình tăng trưởng cũ đã tồn tại nhiều điểm nghẽn, trong khi thách thức mới liên tục xuất hiện. Vì vậy, để hiện thực hoá mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, Việt Nam phải thúc đẩy chuyển đổi mô hình kinh tế, làm mới các động lực cũ song song kiến tạo động lực mới.

Theo ông Nguyễn Quốc Anh, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính (Bộ Tài chính),hạn chế của mô hình tăng trưởng bộc lộ rõ khi tăng trưởng vẫn dựa nhiều vào vốn, tài nguyên và lao động; việc huy động và sử dụng vốn chưa đạt hiệu quả cao, trong khi đóng góp của khoa học công nghệ và năng suất chưa tương xứng. Thêm vào đó, dư địa của một số động lực truyền thống đang ngày càng thu hẹp, trong khi cạnh tranh quốc tế hiện dựa nhiều hơn vào khoa học công nghệ, năng suất lao động và khả năng tham gia các chuỗi giá trị. Do đó, mục tiêu tăng trưởng hai con số cần nhìn vào cách thức tạo ra tăng trưởng, dựa nhiều hơn vào năng suất, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và hiệu quả.

Công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực quan trọng trong tăng trưởng kinh tế 2 con số. (Ảnh minh họa).

Các đại biểu cũng cho rằng, công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực quan trọng. Tuy nhiên thay đổi về cơ cấu chưa đồng nghĩa với nâng cao chất lượng tăng trưởng. Và điểm nghẽn lớn vẫn đang nằm ở năng suất lao động. Bà Lê Thị Mai Liên - Trưởng ban Kinh tế vĩ mô và Dự báo, nhận định, việc mở rộng quy mô và nâng cao năng suất của doanh nghiệp Việt Nam hiện vẫn còn hạn chế, nhất là khu vực tư nhân trong nước còn thiếu những doanh nghiệp lớn có năng lực công nghệ và khả năng dẫn dắt chuỗi cung ứng. Do đó, giai đoạn 2026-2030 cần chuyển từ cơ cấu lại nền kinh tế sang nâng cao chất lượng cơ cấu, trong đó tập trung vào thể chế, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế tư nhân, nâng cấp công nghiệp chế biến, chế tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Có thể nhận thấy, mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ đặt ra yêu cầu về tốc độ mà quan trọng hơn là phải thay đổi cách thức tạo ra tăng trưởng, từ dựa nhiều vào gia tăng đầu vào sang dựa ngày càng nhiều hơn vào năng suất, công nghệ, đổi mới sáng tạo và hiệu quả sử dụng nguồn lực. 

Với quan điểm đó, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Xuân Bá, chuyên gia kinh tế cao cấp, cho rằng trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động khó lường, cùng với sự bùng nổ của khoa học và công nghệ, Việt Nam cần chuyển sang mô hình phát triển mới để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển. Theo đó, mô hình tăng trưởng mới cần dựa trên các động lực cốt lõi gồm nâng cao năng suất, phát triển khoa học và công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đồng thời làm mới và phát huy hiệu quả các động lực tăng trưởng truyền thống./.

PV.