Nhã Nam: Mở rộng không gian phát triển, khơi thông nguồn lực kinh tế

Những động lực tăng trưởng mới

Với vị trí cửa ngõ kết nối giao thương giữa Bắc Ninh với Thái Nguyên, Lạng Sơn và Thủ đô Hà Nội, cùng dư địa đất đai, lợi thế giao thông và tiềm năng phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ, xã Nhã Nam đang đứng trước cơ hội chuyển mình mạnh mẽ, tạo nền tảng hình thành những động lực tăng trưởng mới trong giai đoạn 2026-2030.

Được thành lập trên cơ sở sáp nhập nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của thị trấn Nhã Nam cùng các xã An Dương, Liên Sơn, Tân Trung theo Nghị quyết số 1658/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, xã Nhã Nam hôm nay có diện tích tự nhiên 34,37km², dân số 33.127 người, gồm 14 thôn sau sắp xếp. Không gian hành chính được mở rộng cũng đồng nghĩa với việc địa phương có thêm điều kiện tổ chức lại các nguồn lực, kết nối các khu vực dân cư, sản xuất, thương mại và từng bước hình thành những cực phát triển mới.

Với vị trí cửa ngõ kết nối giao thương cùng dư địa đất đai, lợi thế giao thông và tiềm năng phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ, xã Nhã Nam đang đứng trước cơ hội chuyển mình mạnh mẽ

Điều đáng chú ý là Nhã Nam sở hữu vị trí địa lý có ý nghĩa chiến lược trong liên kết vùng. Nằm trên trục giao thương kết nối Bắc Ninh với Thái Nguyên, Lạng Sơn và Hà Nội, địa phương có Quốc lộ 17 chạy dọc từ phía Bắc xuống phía Nam; tuyến đường tỉnh 294 kết nối với các khu vực phát triển công nghiệp của Thái Nguyên và Lạng Giang; đặc biệt, tuyến cao tốc Vành đai V đang trong giai đoạn đầu tư, hứa hẹn mở rộng đáng kể khả năng kết nối đối ngoại.

Theo định hướng quy hoạch, Nhã Nam được xác định là khu vực phát triển kinh tế chuyên biệt dựa trên lợi thế về vị trí địa lý và hạ tầng giao thông. Giai đoạn 2026-2030, địa phương được định hướng hình thành hai cụm công nghiệp Tân Trung và Liên Dương. Đặc biệt, tháng 10/2026, xã đã được Chủ tịch UBND thành phố nhất trí chủ trương thu hút Cụm công nghiệp Tân Trung với quy mô khoảng 30ha.

Đây là tín hiệu tích cực, mở ra cơ hội để Nhã Nam từng bước chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ, đồng thời tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân. Xã đang khẩn trương chuẩn bị các điều kiện pháp lý, quy hoạch và hạ tầng cần thiết để phát triển Cụm công nghiệp Tân Trung theo mô hình đa ngành, ưu tiên thu hút các dự án sản xuất, chế biến, chế tạo có công nghệ tiên tiến, công nghệ sạch, sử dụng tiết kiệm tài nguyên và năng lượng, có giá trị gia tăng cao, phù hợp với khả năng đáp ứng của hệ thống hạ tầng kỹ thuật và nguồn lao động địa phương.

Với tổng diện tích tự nhiên 3.437,6977ha, trong đó đất nông nghiệp khoảng 2.292,95ha, chiếm 66,70%; đất phi nông nghiệp khoảng 1.136,73ha, chiếm 33,07%, Nhã Nam còn nhiều dư địa để tổ chức lại không gian phát triển. Bài toán đặt ra là phải khai thác hiệu quả quỹ đất, bảo đảm hài hòa giữa phát triển công nghiệp, đô thị, thương mại, dịch vụ với bảo vệ môi trường, duy trì sản xuất nông nghiệp và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống.

Trong các công trình có tính kết nối, dự án đường từ Quốc lộ 17, đoạn khu dân cư Tân Sơn - Liên Sơn đi Đồng Điều, Tân Trung, khu vực Cổng Xây đang được tập trung triển khai. Đến nay, tỷ lệ giải ngân của xã đạt 86,6% so với kế hoạch UBND thành phố giao. Dự án đường từ khu dân cư Chuôm Nho đi Cầu Trắng cũng đạt kết quả tích cực, với số vốn giải ngân lũy kế 12,847 tỷ đồng, bằng 98% kế hoạch.

Đáng chú ý, UBND xã đã đề xuất tuyến đường theo trục ngang Đông - Tây kết nối Phúc Hòa - Nhã Nam - Quang Trung với đường tỉnh 294B và Vành đai V. Khi được nghiên cứu, đầu tư đồng bộ, tuyến đường sẽ góp phần tăng cường liên kết giữa các khu vực, mở rộng khả năng tiếp cận các trung tâm kinh tế, công nghiệp, đồng thời giải quyết những điểm nghẽn về kết nối đối ngoại.

Không chỉ chú trọng các tuyến đường lớn, địa phương còn quan tâm hoàn thiện hệ thống giao thông nội xã, bảo đảm kết nối từ các trục chính đến thôn, xóm, khu dân cư và vùng sản xuất. Thực hiện Nghị quyết số 15/2026/NQ-HĐND của HĐND tỉnh về hỗ trợ xây dựng đường giao thông nông thôn giai đoạn 2026-2030, riêng năm 2026, Nhã Nam dự kiến triển khai 8 tuyến đường trục thôn, liên thôn với tổng vốn khoảng 32,056 tỷ đồng. Toàn giai đoạn dự kiến thực hiện 66 tuyến đường trục thôn, liên thôn và 102 tuyến đường ngõ, ngách, tổng kinh phí khoảng 144,302 tỷ đồng.

Những con số này cho thấy cách tiếp cận tương đối toàn diện trong phát triển hạ tầng của địa phương: kết nối đối ngoại để mở rộng không gian kinh tế, đồng thời kết nối đối nội để bảo đảm mọi khu vực dân cư đều có điều kiện tiếp cận những thành quả phát triển. Hạ tầng không chỉ phục vụ các dự án lớn mà còn trực tiếp nâng cao chất lượng sống, tạo thuận lợi cho sản xuất, lưu thông hàng hóa và sinh hoạt của người dân.

Cùng với giao thông, phát triển thương mại, dịch vụ cũng được xác định là một trong những động lực quan trọng. Hiện nay, hệ thống thương mại trên địa bàn tương đối đa dạng, gồm chợ truyền thống, các cửa hàng, cơ sở kinh doanh, cửa hàng tự chọn và cửa hàng tiện ích như WinMart, Bách Hóa Xanh, Thế giới di động...

Từ ngày 1/7/2025 đến thời điểm báo cáo, địa phương ghi nhận 582 hộ kinh doanh đăng ký mới, tổng vốn đăng ký 83.005,6 triệu đồng, tạo đăng ký việc làm cho 828 lao động. Toàn xã hiện có hơn 1.400 hộ kinh doanh đang hoạt động. Đây là lực lượng quan trọng góp phần duy trì sức sống của thị trường, cung ứng hàng hóa, dịch vụ, tạo việc làm và thúc đẩy lưu thông nguồn lực trong nền kinh tế địa phương.

Đặc biệt, dự án cải tạo, nâng cấp Chợ Nhã Nam với tổng mức đầu tư được phê duyệt 11,709 tỷ đồng đang được tập trung triển khai, dự kiến hoàn thành trong tháng 11/2026. Công trình không chỉ góp phần cải thiện diện mạo thương mại truyền thống mà còn hướng tới nâng cao điều kiện kinh doanh, vệ sinh môi trường, an toàn phòng cháy, chữa cháy và chất lượng phục vụ người dân.

Từ những chuyển động đó có thể thấy, Nhã Nam đang từng bước hình thành cấu trúc kinh tế đa dạng hơn, trong đó công nghiệp tạo động lực sản xuất, thương mại - dịch vụ giữ vai trò kết nối thị trường, còn hạ tầng giao thông là điều kiện nền tảng để các lĩnh vực cùng phát triển. Khi các không gian này được tổ chức đồng bộ, sức hấp dẫn đầu tư của địa phương sẽ không chỉ đến từ quỹ đất mà còn từ khả năng kết nối và hệ sinh thái kinh tế ngày càng hoàn thiện.

Khơi dậy tiềm năng, kiến tạo động lực

Không gian phát triển có thể được mở rộng bằng quy hoạch, hạ tầng, nhưng để các nguồn lực thực sự được khơi thông, yếu tố quyết định còn nằm ở chất lượng quản trị và năng lực điều hành của chính quyền. Một địa phương có vị trí thuận lợi, quỹ đất tiềm năng nhưng thủ tục hành chính thiếu thông suốt, trách nhiệm phối hợp không rõ ràng thì khó tạo dựng được niềm tin của nhà đầu tư.

Nhận thức rõ yêu cầu đó, Đảng ủy, UBND xã Nhã Nam xác định đổi mới phương thức quản trị, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy và lấy chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo kết quả thực hiện nhiệm vụ. Cải cách hành chính không chỉ là rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ mà phải tiến tới thay đổi cách tổ chức công việc, phân công trách nhiệm và ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành.

Một Nhã Nam hướng tới trở thành phường trước năm 2030 đang được chuẩn bị bằng những bước đi vững chắc từ hôm nay

Kết quả 9 tháng đầu năm 2026 cho thấy những chuyển biến đáng ghi nhận. Trung tâm Phục vụ hành chính công xã đã tiếp nhận 6.452 hồ sơ, trong đó 6.259 hồ sơ được giải quyết và trả kết quả; 100% hồ sơ đã giải quyết được thực hiện trước hạn hoặc đúng hạn, không có hồ sơ quá hạn. Tỷ lệ thanh toán trực tuyến đạt 100%; tỷ lệ hồ sơ và kết quả giải quyết thủ tục hành chính được số hóa đạt 99,25%; tỷ lệ hồ sơ có kết quả điện tử đạt 99,09%.

Đây là những kết quả có ý nghĩa thiết thực, phản ánh nỗ lực của chính quyền trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ, đồng thời tạo nền tảng để chuyển dần từ phương thức quản lý dựa nhiều vào hồ sơ giấy sang quản trị dựa trên dữ liệu và quy trình số. Khi dữ liệu được số hóa, việc theo dõi tiến độ, kiểm soát trách nhiệm, tái sử dụng thông tin và giảm yêu cầu cung cấp lại giấy tờ sẽ thuận lợi hơn.

Để hiện thực hóa các định hướng phát triển, Nhã Nam xác định cần phát huy đồng thời nhiều nguồn lực, trong đó ngân sách nhà nước giữ vai trò dẫn dắt, tạo nền tảng đầu tư hạ tầng; nguồn lực xã hội và khu vực kinh tế tư nhân là động lực quan trọng để mở rộng sản xuất, kinh doanh, phát triển dịch vụ và đô thị.

Trong định hướng đến năm 2030, Nhã Nam đặt mục tiêu phấn đấu trở thành phường. Đây không chỉ là mục tiêu về tiêu chí đô thị hay sự thay đổi về mô hình đơn vị hành chính, mà còn là yêu cầu về chất lượng phát triển trên nhiều phương diện: hạ tầng đồng bộ hơn, kinh tế phát triển hơn, quản lý đô thị chuyên nghiệp hơn, môi trường sống tốt hơn và chất lượng phục vụ người dân ngày càng được nâng cao.

Để đạt mục tiêu đó, địa phương tiếp tục tập trung giải quyết những điểm nghẽn về kết nối giao thông, chuẩn bị các điều kiện pháp lý và hạ tầng cho Cụm công nghiệp Tân Trung, nghiên cứu phát triển Cụm công nghiệp Liên Dương, đẩy nhanh tiến độ các công trình đầu tư công, nâng cao chất lượng cải cách hành chính và tạo môi trường thuận lợi để kinh tế tư nhân phát triển.

Một Nhã Nam với không gian lớn hơn đòi hỏi tầm nhìn phát triển xa hơn; một Nhã Nam với lợi thế kết nối ngày càng rõ nét cần phương thức khai thác nguồn lực hiệu quả hơn; một Nhã Nam hướng tới trở thành phường trước năm 2030 đang được chuẩn bị bằng những bước đi vững chắc từ hôm nay.

Với quyết tâm của cấp ủy, chính quyền, sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp và sự đồng thuận của nhân dân, những lợi thế về vị trí, đất đai, hạ tầng và con người sẽ từng bước được chuyển hóa thành năng lực phát triển thực chất. Từ một địa bàn có không gian hành chính được mở rộng, Nhã Nam đang từng bước hướng tới một không gian kinh tế năng động hơn, một môi trường đầu tư minh bạch hơn và một diện mạo đô thị hiện đại hơn. Đây chính là nền tảng để địa phương khơi dậy tiềm năng, kiến tạo động lực tăng trưởng mới, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của thành phố Bắc Ninh trong giai đoạn mới.

Tuấn Thành