Trước khi đưa xăng sinh học E10 ra thị trường phục vụ nhu cầu sản xuất kinh doanh, phương tiện đi lại… đã được các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp nghiên cứu, thử nghiệm, có sự tính toán mang tính thận trọng; sự quản lý chặt chẽ từ các bộ ngành nên hoàn toàn yên tâm khi sử dụng, không gây hỏng hóc động cơ xe, máy móc như những lời đồn.
Thông tin Việt Nam chính thức áp dụng xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc từ ngày 01/6/2026 đang thu hút sự quan tâm đặc biệt từ dư luận. Bên cạnh những kỳ vọng về môi trường, trên các nền tảng mạng xã hội cũng xuất hiện không ít ý kiến bày tỏ sự lo ngại về nguồn cung cũng như mức độ ảnh hưởng của loại nhiên liệu này đối với động cơ phương tiện. Tuy nhiên, từ góc nhìn của các nhà quản lý và chuyên gia, đây không phải là một quyết định áp đặt mang tính đột ngột, mà là bước đi khoa học, thận trọng nằm trong chiến lược dài hạn nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và hiện thực hóa các cam kết quốc tế của Việt Nam.
Các chuyên gia, nhà khoa học tại buổi tọa đàm nói về sử dụng xăng E10 không có gì lo ngại.
Không phải chính sách mới hay thay đổi đột ngột
Phát biểu về lộ trình này, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định, việc triển khai lộ trình sử dụng xăng sinh học xuất phát từ yêu cầu phát triển bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam về giảm phát thải khí nhà kính, chứ không nhằm hạn chế quyền lựa chọn của người dân.
Thực tế, chương trình phát triển nhiên liệu sinh học tại Việt Nam đã có nền móng từ rất sớm thông qua Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ban hành từ năm 2012. Mục tiêu tiến tới sử dụng xăng E5 và E10 trên phạm vi toàn quốc đã được định hình từ thời điểm đó. Sau nhiều năm thử nghiệm, hoàn thiện thị trường và tạo thói quen cho người tiêu dùng, xăng E5 đã được phân phối rộng rãi từ năm 2018. Việc chuyển dịch sang xăng E10 vào năm 2026 chính là bước tiếp theo mang tính kế thừa, hoàn toàn phù hợp với Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh.
Theo ông Bùi Ngọc Bảo - Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, khi Việt Nam bắt đầu rục rịch chuẩn bị vào năm 2012 thì nhiều quốc gia trên thế giới như Mỹ, Brazil, các nước châu Âu, Philippines hay Thái Lan đã sử dụng phổ biến xăng E10 từ lâu. Với đặc thù là quốc gia có mật độ xe máy lớn, chủng loại phương tiện đa dạng cả cũ lẫn mới, Việt Nam đã chọn một lộ trình tiếp cận từng bước và cực kỳ thận trọng. Giai đoạn duy trì song song xăng khoáng và xăng sinh học vừa qua là khoảng thời gian cần thiết để người dân làm quen, doanh nghiệp hoàn thiện hạ tầng và thị trường dần thích nghi. Kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy việc kéo dài quá nhiều chủng loại nhiên liệu cùng lúc sẽ làm tăng đáng kể chi phí logistics, tồn chứa và phân phối, gây áp lực cho doanh nghiệp và làm giảm hiệu quả của chính sách chuyển đổi xanh.
Hạ tầng và nguồn cung đã sẵn sàng trước giờ G
Một trong những vấn đề được dư luận đặc biệt quan tâm là khả năng đáp ứng nguồn cung khi triển khai E10 trên toàn quốc. Về vấn đề này, Bộ Công Thương cho biết công tác chuẩn bị đến nay đã cơ bản hoàn thiện ở cả ba khâu: nguồn cung ethanol E100, năng lực phối trộn và hệ thống phân phối bán lẻ.
Với nhu cầu tiêu thụ xăng của cả nước ổn định ở mức khoảng 1 triệu m³/tháng, lượng ethanol cần thiết để phối trộn đạt tỷ lệ E10 là khoảng 100.000 m³/tháng. Hiện tại, nguồn sản xuất trong nước đáp ứng được khoảng 25.000 m³, phần còn lại được bổ sung ổn định từ nguồn nhập khẩu. Ở khâu phối trộn, tính đến cuối tháng 5/2026, cả nước có 13/26 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu đã và đang đầu tư hệ thống trạm phối trộn xăng sinh học với tổng công suất đạt trên 1 triệu m³/tháng, vượt nhu cầu của cả nước. Trong đó, có 3 doanh nghiệp đã được cấp phép phối trộn với công suất khoảng 890.000 m³/tháng và 10 doanh nghiệp đang chờ hoàn thiện thủ tục cấp phép với công suất khoảng 297.600 m³/tháng.
Ngoài ra, Nhà máy lọc dầu Bình Sơn cũng có thể thực hiện phối trộn xăng sinh học E5, E10 với công suất khoảng 20.000 - 40.000 m³/tháng trong tháng 5/2026 và nâng lên 70.000 - 90.000 m³/tháng từ tháng 6/2026 khi có yêu cầu. Về hạ tầng phân phối, hệ thống đã được đầu tư đồng bộ từ làn sóng chuyển đổi E5 trước đây, bao gồm kho đầu mối, cửa hàng bán lẻ và hệ thống logistics. Vì vậy, việc chuyển đổi từ xăng khoáng RON95 sang E10 chủ yếu là nâng cấp, điều chỉnh vận hành, không yêu cầu đầu tư hạ tầng mới quy mô lớn, hạn chế tối đa nguy cơ gián đoạn nguồn cung.
Phần lớn phương tiện tương thích tốt và lời khuyên từ chuyên gia
Trước những tin đồn thất thiệt lan truyền trên mạng xã hội về việc xăng E10 gây hại cho động cơ, các chuyên gia kỹ thuật và đại diện Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam đã đưa ra những phản hồi mang tính khoa học. Kết quả rà soát phối hợp giữa Bộ Công Thương, các trường đại học và các hiệp hội ô tô, xe máy khẳng định: Phần lớn các phương tiện lưu hành tại Việt Nam hiện nay đều có thể sử dụng xăng E10 theo khuyến cáo của nhà sản xuất. Đặc biệt, các phương tiện sản xuất từ năm 2010 - 2011 trở lại đây cơ bản đáp ứng tiêu chuẩn khí thải Euro 3, Euro 4 và Euro 5 nên hoàn toàn tương thích tốt với nhiên liệu sinh học. Trong quá trình thí điểm tại một số doanh nghiệp đầu mối lớn, đến nay chưa ghi nhận phản ánh có cơ sở khoa học nào cho thấy E10 gây ảnh hưởng phổ biến tới động cơ.
Tuy nhiên, ông Bùi Ngọc Bảo lưu ý, trong giai đoạn đầu chuyển đổi có thể xuất hiện một số hiện tượng kỹ thuật phát sinh ở các xe quá cũ hoặc ít được bảo dưỡng. Nguyên nhân không nằm ở chất lượng nhiên liệu mà đến từ đặc tính của xăng E10: có khả năng tẩy rửa và hòa tan cặn bẩn mạnh hơn xăng khoáng thông thường. Khi sử dụng E10, cặn bẩn tích tụ lâu ngày trong hệ thống nhiên liệu có thể bị bong ra, gây tắc lọc xăng hoặc ảnh hưởng tới bơm nhiên liệu, kim phun. Do đó, đối với các dòng xe cũ sử dụng bộ chế hòa khí sản xuất trước năm 2000, người dùng nên vệ sinh hệ thống nhiên liệu, thay lọc xăng và bảo dưỡng cơ bản trước khi chuyển sang E10. Lộ trình triển khai vẫn sẽ duy trì song song xăng E5RON92 đến năm 2030 nhằm đáp ứng nhu cầu của các dòng phương tiện cũ này.
Đặc biệt, trước thông tin cho rằng cần bổ sung phụ gia để "ổn định" hoặc phải "lắc xăng" khi sử dụng E10 để tránh tách lớp, ông Bảo khẳng định đây là những tin đồn hoàn toàn thiếu cơ sở khoa học. Quá trình phối trộn hiện nay đều thực hiện bằng hệ thống công nghệ hiện đại, đảm bảo cồn sinh học hòa trộn đồng nhất tuyệt đối với xăng nền.
Theo đó, người dân tuyệt đối không nên tự ý sử dụng các loại phụ gia trôi nổi trên thị trường để tránh gây tác động ngược, làm hỏng động cơ. Tất cả các loại xăng dầu trước khi lưu thông trên thị trường đều chịu sự quản lý, kiểm tra chất lượng rất chặt chẽ của Bộ Công Thương và Bộ Khoa học và Công nghệ, đảm bảo đáp ứng đầy đủ các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và quốc tế, giúp người tiêu dùng hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng xăng E10.
KT