Xăng E10 ‘mở lối’ cho hành trình chuyển đổi xanh của Việt Nam

Thị trường vận hành ổn định, người dân dần đón nhận E10

Sau gần 1 tháng chính thức được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước, xăng sinh học E10 đang cho thấy những tín hiệu tích cực cả về vận hành thị trường lẫn sự đón nhận của người tiêu dùng. Những kết quả bước đầu không chỉ khẳng định tính khả thi của lộ trình chuyển đổi nhiên liệu sinh học mà còn mở ra kỳ vọng về một bước tiến quan trọng trong chiến lược chuyển đổi xanh, giảm phát thải và nâng cao tính tự chủ năng lượng của Việt Nam.

Việc đưa xăng E10 vào lưu thông rộng rãi từ ngày 1/6 không đơn thuần là sự thay đổi về cơ cấu sản phẩm xăng dầu trên thị trường. Đây còn là một bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng với xu hướng chuyển dịch năng lượng đang diễn ra mạnh mẽ trên thế giới.

Theo ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công – Bộ Công Thương, tính đến ngày 17/6, Việt Nam đã trải qua 16 ngày chính thức sử dụng xăng E10 trên phạm vi toàn quốc. Tuy nhiên, trước khi triển khai đại trà, các doanh nghiệp đầu mối đã thực hiện thí điểm từ tháng 8/2025, tạo điều kiện để cơ quan quản lý và doanh nghiệp có khoảng 10 - 11 tháng theo dõi, đánh giá thực tế.

Kết quả ban đầu cho thấy quá trình chuyển đổi diễn ra thuận lợi. Việc sử dụng xăng E10 không phát sinh các sự cố liên quan đến động cơ, hiệu suất vận hành hay mức tiêu hao nhiên liệu. Sau thời gian triển khai chính thức, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu cũng chưa ghi nhận phản hồi tiêu cực đáng kể từ phía khách hàng.

Theo đánh giá của cơ quan quản lý, hoạt động giao thông vận tải, sản xuất nông nghiệp, vận tải thủy và các lĩnh vực sử dụng động cơ đốt trong vẫn diễn ra bình thường, không xuất hiện tình trạng gián đoạn hay ách tắc do quá trình chuyển đổi sang E10.

Các số liệu thống kê bước đầu cũng cho thấy tín hiệu tích cực từ thị trường. Trong 15 ngày đầu tiên triển khai trên toàn quốc, lượng tiêu thụ xăng đạt khoảng 540 triệu lít, trong đó khoảng 500 triệu lít là xăng E10 và 40 triệu lít là E5 RON92. Mức tiêu thụ tương đương giai đoạn trước khi chuyển đổi, phản ánh nhu cầu thị trường được duy trì ổn định.

Theo ông Đào Duy Anh, thành công lớn nhất ở thời điểm hiện nay không nằm ở những con số tiêu thụ hay các chỉ số kỹ thuật, mà chính là việc người dân chấp nhận sử dụng nhiên liệu sinh học như một giải pháp góp phần thực hiện mục tiêu chuyển đổi xanh của nền kinh tế.

Thực tế cho thấy những băn khoăn ban đầu của người tiêu dùng là điều dễ hiểu bởi xăng dầu liên quan trực tiếp đến phương tiện và tài sản của người dân. Tuy nhiên, những dữ liệu ghi nhận trong thời gian qua cho thấy E10 không gây tác động tiêu cực đáng kể đến hoạt động kinh tế - xã hội cũng như quá trình sử dụng phương tiện giao thông.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Mai Tuấn Đạt, Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR),cho biết kết quả đáng chú ý nhất sau hơn nửa tháng triển khai là chưa ghi nhận bất kỳ sự cố hay phản hồi tiêu cực nào liên quan đến chất lượng nhiên liệu.

Theo ông Đạt, trong lĩnh vực năng lượng, chất lượng sản phẩm luôn là yếu tố được đặt lên hàng đầu. Việc thị trường vận hành ổn định, không phát sinh các vấn đề kỹ thuật hay đứt gãy nguồn cung là chỉ dấu quan trọng cho thấy quá trình chuyển đổi đang đi đúng hướng.

Dù khoảng thời gian 15 ngày chưa đủ dài để đưa ra những đánh giá toàn diện, song các dữ liệu ban đầu đã cho thấy sự ổn định của thị trường và khả năng thích ứng tích cực của người tiêu dùng đối với loại nhiên liệu mới.

Để chuẩn bị cho lộ trình E10, BSR đã chủ động đầu tư nâng cao năng lực phối trộn, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Bộ Công Thương và các doanh nghiệp đầu mối nhằm bảo đảm nguồn cung liên tục cho thị trường. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng này góp phần giúp quá trình chuyển đổi diễn ra thuận lợi, không gây xáo trộn đối với hoạt động kinh doanh xăng dầu.

E10 - mắt xích quan trọng trong chiến lược tăng trưởng xanh

Không chỉ được nhìn nhận như một sản phẩm nhiên liệu mới, E10 còn được đánh giá là một trong những giải pháp quan trọng nhằm thực hiện mục tiêu chuyển đổi xanh và phát triển bền vững của Việt Nam.

Theo ông Đào Duy Anh, mục tiêu lớn nhất của chương trình nhiên liệu sinh học là góp phần giảm phát thải khí nhà kính, bảo vệ môi trường và nâng cao khả năng tự chủ về nguồn nhiên liệu của nền kinh tế. Đây là những yếu tố quan trọng giúp Việt Nam tăng khả năng chống chịu trước những biến động khó lường của thị trường năng lượng toàn cầu.

Việc phát triển nhiên liệu sinh học vì thế không chỉ mang ý nghĩa môi trường mà còn liên quan trực tiếp đến bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn.

Ở góc độ phát triển kinh tế, ông Mai Tuấn Đạt cho rằng nhiên liệu sinh học còn mở ra cơ hội hình thành một ngành công nghiệp mới gắn với nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản.

Nguồn nguyên liệu để sản xuất ethanol không chỉ đến từ sắn, ngô hay mía mà còn có thể được khai thác từ phụ phẩm và phế phẩm nông nghiệp. Đây được xem là dư địa lớn để phát triển kinh tế tuần hoàn, gia tăng giá trị cho sản xuất nông nghiệp và tạo thêm sinh kế cho người dân.

Những lợi ích đó cũng là lý do nhiều quốc gia trên thế giới đã lựa chọn phát triển nhiên liệu sinh học như một chiến lược dài hạn.

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy thành công của xăng E10 không đến từ những quyết định ngắn hạn mà là kết quả của quá trình chuẩn bị đồng bộ và kiên trì.

Tại Ấn Độ, việc chuyển đổi từ xăng khoáng sang nhiên liệu sinh học được thực hiện từ đầu những năm 2000 với tỷ lệ ethanol khoảng 5%, sau đó từng bước nâng lên 20%. Quá trình triển khai kéo dài hơn hai thập niên đã tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp và các nhà sản xuất phương tiện thích nghi dần với nhiên liệu mới.

Thái Lan cũng được xem là một trong những hình mẫu thành công của khu vực Đông Nam Á. Sau khi triển khai Chương trình Ethanol Quốc gia năm 2003, nước này từng bước phổ biến E10 rồi mở rộng sang E20, đồng thời xây dựng hệ sinh thái sản xuất ethanol dựa trên nguồn nguyên liệu dồi dào từ mía đường và sắn.

Argentina lại cho thấy vai trò quan trọng của chính sách ổn định. Từ năm 2010, quốc gia này áp dụng xăng sinh học bắt buộc với tỷ lệ E5, sau đó nâng lên E12 và duy trì ổn định trong thời gian dài. Điều này giúp doanh nghiệp chủ động đầu tư và người tiêu dùng hình thành thói quen sử dụng nhiên liệu sinh học.

Trong khi đó, Philippines cho thấy một bài học đáng chú ý về công tác truyền thông. Trước khi triển khai E10 trên toàn quốc vào năm 2012, nước này đã thực hiện nhiều chiến dịch truyền thông nhằm giải đáp những băn khoăn liên quan đến động cơ, mức tiêu hao nhiên liệu và các vấn đề kỹ thuật.

Brazil, quốc gia được xem là hình mẫu nổi bật nhất về nhiên liệu sinh học, đã xây dựng thành công chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ sản xuất nguyên liệu đến chế biến và tiêu thụ ethanol. Hiện nay, tỷ lệ ethanol trong xăng tại quốc gia này đã đạt 30% và tiếp tục được nghiên cứu nâng lên mức cao hơn.

Nhìn từ những kinh nghiệm quốc tế đó, các chuyên gia cho rằng để E10 phát triển bền vững tại Việt Nam cần tiếp tục duy trì lộ trình ổn định, bảo đảm nguồn cung ethanol trong nước, xây dựng cơ chế giá phù hợp và đẩy mạnh truyền thông để tạo sự đồng thuận trong xã hội.

Những kết quả tích cực sau nửa tháng triển khai cho thấy hướng đi của Việt Nam là khả thi. Quan trọng hơn, E10 đang chứng minh vai trò là một mắt xích quan trọng trong chiến lược chuyển đổi năng lượng, góp phần giảm phát thải, nâng cao tính tự chủ về nhiên liệu và thúc đẩy tăng trưởng xanh.

Từ những bước đi đầu tiên của thị trường đến sự chấp nhận ngày càng tăng của người tiêu dùng, xăng sinh học E10 đang mở ra kỳ vọng về một tương lai năng lượng xanh hơn, bền vững hơn và có khả năng thích ứng tốt hơn với những thách thức của nền kinh tế trong giai đoạn mới.

Kim Tuyến