Tạo lực đẩy từ công nghiệp, xuất khẩu và kiến tạo mặt bằng đầu tư

Trong bối cảnh nền kinh tế đứng trước yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất và tăng sức cạnh tranh, ngành Công Thương Thái Nguyên đang bước vào giai đoạn phát triển với đòi hỏi cao hơn về chất lượng điều hành, năng lực kiến tạo và hiệu quả thu hút nguồn lực. Chín tháng đầu năm 2026, hoạt động sản xuất công nghiệp, xuất khẩu trên địa bàn tỉnh tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực; thương mại, kết nối cung cầu được đẩy mạnh, từng bước mở rộng không gian tiêu thụ sản phẩm và củng cố động lực phát triển kinh tế.

Sản xuất công nghiệp hiện đại, hạ tầng năng lượng và logistics đồng bộ, thị trường trong nước và quốc tế rộng mở được xác định là trụ cột kết nối đem lại sức mạnh bứt phá trong giai đoạn mới của Thái Nguyên

Điểm nổi bật là kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước đạt 30,382 tỷ USD, tăng 28,24% so với cùng kỳ năm trước, bằng 89,5% kế hoạch năm. Với tiến độ này, xuất khẩu được dự báo có khả năng vượt mục tiêu đề ra. Kết quả ấy không chỉ phản ánh năng lực sản xuất và sức tiêu thụ của doanh nghiệp, mà còn cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của công tác quản lý ngoại thương, hỗ trợ thị trường và cải thiện môi trường kinh doanh.

Đằng sau những con số tăng trưởng là yêu cầu chuyển đổi từ phát triển theo chiều rộng sang nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng. Trong bối cảnh thị trường quốc tế liên tục thay đổi, tiêu chuẩn hàng hóa ngày càng khắt khe, doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào lợi thế về quy mô sản xuất hay chi phí lao động. Khả năng đáp ứng quy tắc xuất xứ, kiểm soát chất lượng, đổi mới công nghệ và chủ động tìm kiếm thị trường mới sẽ quyết định sức cạnh tranh lâu dài.

Từ ngày 1/8/2026, việc triển khai cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) và chấp thuận bằng văn bản cho thương nhân tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa xuất khẩu trên địa bàn tỉnh đã mở thêm điều kiện hỗ trợ doanh nghiệp hội nhập. Tính đến ngày 15/9/2026, Sở Công Thương đã tham mưu thẩm định, duyệt và cấp 315 C/O thuộc các mẫu B, E, VC và CPTPP. Đây là hoạt động nghiệp vụ thiết thực, góp phần giúp doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ xuất khẩu, tận dụng các ưu đãi thương mại và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường.

Đáng chú ý, cơ chế “Luồng xanh 24 giờ”, “Luồng xanh 60%” được triển khai nhằm góp phần cải thiện môi trường đầu tư, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất khẩu. Giá trị của những cơ chế này không chỉ nằm ở việc rút ngắn thời gian xử lý công việc, mà còn ở thông điệp về một nền hành chính chủ động đồng hành cùng doanh nghiệp, lấy hiệu quả phục vụ làm thước đo chất lượng quản lý.

Muốn công nghiệp tăng tốc, trước hết phải tạo dựng được không gian phát triển đủ rộng, hạ tầng đồng bộ và môi trường đầu tư minh bạch. Bởi vậy, phát triển các khu, cụm công nghiệp tiếp tục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành Công Thương Thái Nguyên trong năm 2026.

Trong chín tháng đầu năm, tỉnh đã phê duyệt thành lập hai cụm công nghiệp với tổng diện tích 104ha, dự kiến tổng vốn đầu tư hạ tầng kỹ thuật 1.124,69 tỷ đồng. Đồng thời, Sở Công Thương đang thẩm định 15 hồ sơ đề nghị thành lập, mở rộng cụm công nghiệp, tạo nguồn dự án cho giai đoạn tiếp theo. Ngành đặt mục tiêu tiếp tục thu hút nhà đầu tư thành lập mới từ 4-5 cụm công nghiệp trong ba tháng cuối năm, tập trung vào các địa bàn và dự án có tiềm năng phát triển.

Lũy kế đến hết tháng 9/2026, các cụm công nghiệp trên địa bàn đã thu hút 101 dự án và cơ sở sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm ổn định cho khoảng 16.800 lao động. Riêng chín tháng đầu năm, sáu dự án được cấp đăng ký đầu tư với tổng vốn 876 tỷ đồng. Tỷ lệ lấp đầy bình quân đạt 59%, cho thấy hệ thống cụm công nghiệp đã hình thành nền tảng nhất định để tiếp tục mở rộng sản xuất, thu hút doanh nghiệp và chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương.

Cải cách quản lý, lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm

Một nền công nghiệp phát triển cần được nâng đỡ bởi một nền hành chính hiệu quả. Trong chín tháng đầu năm, công tác quản lý nhà nước của ngành Công Thương Thái Nguyên được triển khai đồng bộ trên các lĩnh vực, từ điện lực, hóa chất, khoáng sản, thương mại điện tử đến xuất nhập khẩu, xúc tiến thương mại và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Kết quả cải cách thủ tục hành chính là một điểm sáng đáng ghi nhận. Toàn ngành tiếp nhận 2.495 hồ sơ trong chín tháng, tất cả đều được tiếp nhận trực tuyến, đạt tỷ lệ 100%. Trong đó, 2.446 hồ sơ đã được giải quyết trước hạn hoặc đúng hạn; 49 hồ sơ đang giải quyết và không có hồ sơ quá hạn.

Muốn công nghiệp tăng tốc, trước hết phải tạo dựng được không gian phát triển đủ rộng, hạ tầng đồng bộ và môi trường đầu tư minh bạch. (ảnh: Phối cảnh Dự án Khu công nghệ số tập trung Yên Bình tại phường Vạn Xuân và xã Điềm Thụy, tỉnh Thái Nguyên).

Những con số này cho thấy chuyển đổi số đang dần đi vào hoạt động quản lý thường xuyên, thay vì chỉ dừng ở mục tiêu ứng dụng công nghệ. Khi hồ sơ được tiếp nhận trực tuyến, quy trình xử lý được chuẩn hóa và tiến độ giải quyết được theo dõi, doanh nghiệp có thêm điều kiện tiết kiệm thời gian, chi phí, chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh.

Cùng với cải cách thủ tục, ngành Công Thương tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý chuyên ngành, triển khai các quy định mới về ngoại thương, quản lý hàng hóa tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu; tăng cường quản lý hoạt động kinh doanh xuất khẩu gạo; hướng dẫn chính quyền cơ sở tổ chức hoạt động thương mại, dịch vụ, kinh tế đêm và quản lý chợ. Công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được chú trọng thông qua các chương trình tuyên truyền, tập huấn, trong đó lớp tập huấn năm 2026 có 200 đại biểu là cán bộ quản lý, doanh nghiệp và hợp tác xã tham dự.

Ở lĩnh vực quản lý thị trường, lực lượng chức năng đã kiểm tra 632 vụ, xử lý 455 vụ vi phạm trong chín tháng đầu năm. Tổng số tiền nộp ngân sách nhà nước từ xử phạt hành chính, bán hàng hóa tịch thu và các khoản thu khác đạt hơn 7,2 tỷ đồng. Hoạt động kiểm tra tập trung vào các lĩnh vực có nguy cơ cao như hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, an toàn thực phẩm, xăng dầu và thương mại điện tử.

Trong nền kinh tế hiện đại, năng lực sản xuất chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi gắn với khả năng tiêu thụ. Với Thái Nguyên, địa phương có thế mạnh về chè, nông sản, sản phẩm OCOP và các sản phẩm công nghiệp đặc trưng, xúc tiến thương mại đang trở thành cầu nối quan trọng giữa nhà sản xuất với người tiêu dùng.

Chín tháng đầu năm, ngành Công Thương tổ chức nhiều hoạt động kết nối cung cầu, hội chợ, triển lãm, quảng bá sản phẩm và kích cầu tiêu dùng nội địa. Nổi bật là Hội chợ triển lãm “Công Thương - OCOP Thái Nguyên 2026”, chương trình xúc tiến tiêu thụ sản phẩm Na La Hiên và nông sản địa phương, cùng các phiên livestream “Chợ phiên nông sản tỉnh Thái Nguyên năm 2026”.

Song song với hoạt động trực tiếp, công tác quảng bá trên nền tảng số được đẩy mạnh. Ngành đã xuất bản chín số Bản tin Kinh tế Công Thương Thái Nguyên, xây dựng 20 video hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã giới thiệu sản phẩm và thường xuyên cập nhật thông tin thị trường, thương mại điện tử, chuyển đổi số. Doanh nghiệp tham gia các sàn như TikTok, Shopee cũng được theo dõi, hỗ trợ tháo gỡ khó khăn trong quá trình kinh doanh.

Doanh số thương mại điện tử theo mô hình B2C ước đạt 15.524.353 triệu đồng, tương đương khoảng 15.524 tỷ đồng, chiếm khoảng 20% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng của tỉnh. Kết quả này cho thấy kinh tế số đang mở rộng vai trò trong hoạt động thương mại, tạo thêm kênh tiếp cận khách hàng cho doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất.

Trong những tháng cuối năm, việc tổ chức không gian trưng bày sản phẩm tại Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên 2026, các chương trình “Xúc tiến Sắc màu nông sản thời kỳ 4.0 - Thái Nguyên 2026”, “Festival Nông sản, OCOP, làng nghề gắn kết du lịch - Thái Nguyên 2026” và kết nối tiêu thụ gà đồi Tân Khánh được kỳ vọng tạo thêm cơ hội quảng bá, giao thương. Nếu được tổ chức gắn với nhu cầu thực tế của thị trường, các sự kiện này sẽ không chỉ tạo hiệu ứng truyền thông mà còn góp phần hình thành những mối liên kết thương mại lâu dài.

Cùng với hạ tầng công nghiệp và thị trường, năng lượng là điều kiện thiết yếu quyết định khả năng duy trì tăng trưởng. Trong tám tháng đầu năm 2026, cung ứng điện trên địa bàn tỉnh cơ bản an toàn, ổn định, đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt. Việc triển khai kế hoạch tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tạo cơ sở để nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, đa dạng hóa nguồn cung và hướng tới phát triển xanh.

Những gì mà ngành Công Thương Thái Nguyên đạt được trong thời gian vừa qua có ý nghĩa quan trọng đối với việc hoàn thành các chỉ tiêu cả năm và tạo đà cho giai đoạn tiếp theo. Đối với ngành Công Thương Thái Nguyên, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thành nhiệm vụ theo kế hoạch, mà còn phải tạo chuyển biến thực chất trong chất lượng quản lý, tiến độ đầu tư và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Về lâu dài, sức bật của ngành Công Thương Thái Nguyên sẽ phụ thuộc vào khả năng kết nối ba trụ cột: sản xuất công nghiệp hiện đại, hạ tầng năng lượng và logistics đồng bộ, thị trường trong nước và quốc tế rộng mở. Trong đó, cơ quan quản lý nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế, tháo gỡ rào cản, cung cấp thông tin và tạo điều kiện để các nguồn lực xã hội được huy động đúng hướng.

Tăng tốc không đơn thuần là làm nhiều hơn trong thời gian ngắn; bứt phá không chỉ được đo bằng những con số tăng trưởng trước mắt. Điều quan trọng là hình thành phương thức quản lý chủ động, minh bạch, có trách nhiệm; xây dựng môi trường đầu tư thuận lợi; thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Với nền tảng sản xuất, xuất khẩu tiếp tục tăng trưởng, mạng lưới cụm công nghiệp từng bước mở rộng và hoạt động xúc tiến thương mại ngày càng đa dạng, ngành Công Thương Thái Nguyên đang có cơ sở để tạo thêm động lực phát triển trong chặng đường cuối năm. Khi các điểm nghẽn về hạ tầng, mặt bằng, năng lượng và liên kết doanh nghiệp được giải quyết đồng bộ, những lợi thế hiện có sẽ được chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh thực chất, góp phần đưa Thái Nguyên phát triển nhanh, bền vững và kiến tạo không gian tăng trưởng mới cho giai đoạn tiếp theo.

 Tuấn Thành